Praktyczny poradnik: jak wziąć rozwód w Kielcach? Od czego zacząć? Ile to kosztuje? Jak samodzielnie napisać pozew?

19 sierpnia, 2026

Samodzielny rozwód

Rozwód zawsze odbywa się przed sądem, ale to nie znaczy, że w każdej sprawie potrzebujesz pełnomocnika – adwokata czy radcy prawnego. Jeśli Twoja sytuacja jest prosta – oboje chcecie się rozstać, nie ma sporu o winę, a kwestie dzieci są uzgodnione – możesz samodzielnie przygotować pozew, skompletować dokumenty i złożyć sprawę w sądzie. Ten artykuł prowadzi Cię krok po kroku przez cały proces.

Czy w ogóle możesz się rozwieść?

Podstawą rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to tyle co: ustanie więzi emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej między małżonkami. Nie musicie mieszkać osobno, żeby się rozwieść, i odwrotnie – samo wspólne mieszkanie nie wyklucza rozwodu, jeśli małżeństwo faktycznie już nie funkcjonuje.

Zanim usiądziesz do pisania pozwu, warto sobie odpowiedzieć: od kiedy małżeństwo faktycznie się rozpadło, czy jest jeszcze między wami jakakolwiek więź, czy prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe i jak po rozwodzie ma wyglądać sytuacja dzieci. Te odpowiedzi będą podstawą uzasadnienia pozwu.

O jaki rodzaj rozwodu chcesz wnieść?

W pozwie musisz wskazać, czy chcesz rozwodu:

bez orzekania o winie,
z wyłącznej winy małżonka,
czy z winy obojga.

Jeśli oboje zgadzacie się na rozwód bez orzekania o winie, sąd tej kwestii w ogóle nie bada – to najszybsza i najprostsza droga. Jeśli natomiast chcesz, żeby sąd ustalił winę drugiej strony, musisz już w pozwie opisać konkretne zachowania, które doprowadziły do rozpadu małżeństwa oraz wskazać dowody. To oznacza dłuższe i bardziej skomplikowane postępowanie. Przed złożeniem pisma warto tę decyzję dobrze przemyśleć.

Co, jeśli macie wspólne małoletnie dzieci?

Bez dzieci pozew jest prostszy. Jeśli jednak macie wspólne małoletnie dzieci, musisz dodatkowo określić swoje oczekiwania co do władzy rodzicielskiej, miejsca pobytu dziecka, kontaktów z drugim rodzicem i alimentów. Sąd rozwodowy rozstrzyga o tym wszystkim w jednym wyroku.

Warto wcześniej przemyśleć konkretny model, np.: dziecko będzie mieszkać z matką, oboje rodzice zachowają pełną władzę rodzicielską, ojciec będzie miał prawo do kontaktów z dzieckiem w co drugi weekend oraz w określone dni wakacji i świąt, a także będzie płacił na dziecko ustaloną kwotę alimentów.

Jeśli jesteście w tych kwestiach zgodni, możecie przedstawić sądowi wspólne stanowisko:

osoba inicjująca sprawę, czyli pisząca pozew (powód/powódka) w pozwie,
a pozwany/pozwana w odpowiedzi na pozew.

Do którego sądu złożyć pozew?

Sprawy rozwodowe rozpoznaje sąd okręgowy. W województwie świętokrzyskim będzie to Sąd Okręgowy w Kielcach na ul. Seminaryjskiej 12a. Właściwy jest ten, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania – o ile choć jedno z was nadal tam mieszka. Jeśli ta zasada się nie sprawdza, liczy się miejsce zamieszkania pozwanego/pozwanej, a w ostateczności – powódki/powoda.

Przykład: mieszkaliście razem w Kielcach, Ty nadal tam mieszkasz, a mąż przeprowadził się do Warszawy – pozew i tak trafia do Sądu Okręgowego w Kielcach.

Dokumenty i opłata

Do pozwu rozwodowego potrzebujesz odpisu aktu małżeństwa, odpisów aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci (jeśli je macie), dowodu opłaty sądowej oraz samego pozwu wraz z załącznikami, czyli m.in. dokumentami wymienionymi w pierwszym zdaniu. Odpisy aktów stanu cywilnego w Kielcach uzyskasz w urzędzie stanu cywilnego, Rynek 1 – zarówno w formie papierowej lub elektronicznej.

Nie musisz dołączać wszystkiego, co kiedykolwiek powstało w związku z małżeństwem – tylko to, co faktycznie ma znaczenie dla Twoich żądań. Jeśli domagasz się alimentów, przydadzą się dokumenty pokazujące koszty utrzymania dziecka. Przedstawiając rachunki za zakupy pamiętaj, aby były to faktury imienne. Sąd nie uznaje zwykłych paragonów.

Jeśli chcesz orzeczenia o winie, potrzebujesz dowodów na opisane w pozwie okoliczności, np. zdrady czy przemocy wobec Ciebie.

Opłata od pozwu wynosi 600 zł i trzeba ją uiścić przed złożeniem pozwu (dowód wpłaty dołączasz do dokumentów). Sposobów zapłaty jest kilka – najczęściej wybierany jest przelew na wskazany rachunek bankowy sądu. Nie korzystaj z numeru konta znalezionego przypadkowo w internecie, tylko sprawdź go na oficjalnej stronie sądu lub skontaktuj się z Biurem Obsługi Interesantów w Sądzie Okręgowym. Możesz również dokonać opłaty bezpośrednio w automacie kasowym znajdującym się w budynku sądu.

Jeśli rozwód zostanie prawomocnie orzeczony bez orzekania o winie, sąd zwróci Ci połowę opłaty (300 zł) po uprawomocnieniu się wyroku.

Jeśli nie stać Cię na opłatę, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lub/i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd oceni wtedy Twoją sytuację majątkową i rodzinną – sam wniosek musi jednak opisywać Twoją konkretną sytuację finansową i osobistą, a nie ograniczać się do stwierdzenia „nie stać mnie”. Pod artykułem znajdziesz link, który przekieruje Cię do oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, które należy dołączyć do pozwu jeśli decydujesz się na próbę uzyskania zwolnienia od opłaty 600 zł.

Co musi zawierać pozew?

Pozew najłatwiej ułożyć w kilku częściach, które następują po sobie.

Na górze wpisujesz nazwę właściwego sądu okręgowego, a pod nią dane obu stron: swoje imię, nazwisko, adres i Pesel, a także dane małżonka (Pesel, jeśli go znasz. Jeśli nie – wpisz ostatecznie datę urodzenia drugiej strony). Na środku umieszczasz tytuł: POZEW O ROZWÓD.

Najważniejsza część to żądania – to one decydują o tym, co sąd rozstrzygnie, więc muszą być konkretne i jednoznaczne. Przy prostym rozwodzie bez dzieci wystarczy tak naprawdę jedno najważniejsze zdanie: „Wnoszę o rozwiązanie małżeństwa stron przez rozwód bez orzekania o winie”. Jeśli są dzieci, dopisujesz żądania dotyczące władzy rodzicielskiej, miejsca pobytu, kontaktów i alimentów.

Dalej następuje uzasadnienie – opisujesz w nim, kiedy i gdzie zawarto małżeństwo, jak wyglądało wspólne życie (tylko w zakresie istotnym dla sprawy), kiedy i dlaczego doszło do rozpadu, dlaczego jest on zupełny i trwały, oraz jaka jest obecna sytuacja stron i dzieci. Pozew nie jest pamiętnikiem – nie musisz opisywać całej historii małżeństwa, tylko fakty potrzebne do wykazania rozpadu i zasadności Twoich żądań. Przy rozwodzie bez orzekania o winie wystarczy stosunkowo zwięzły opis, np.:

„Początkowo małżeństwo stron funkcjonowało prawidłowo. Z czasem zaczęły narastać konflikty, które doprowadziły do stopniowego ustania więzi małżeńskich. Od około marca 2025 r. strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a wcześniej ustała między nimi więź emocjonalna i fizyczna. Strony prowadzą obecnie odrębne życie i nie widzą możliwości powrotu do wspólnego pożycia. Rozkład pożycia ma charakter zupełny i trwały”.

Jeśli chcesz orzeczenia o winie, uzasadnienie musi być bardziej szczegółowe. Opisujesz konkretne zachowania małżonka i załączasz dowody na ich potwierdzenie.

W kolejnej części wskazujesz dowody na opisane fakty: dokumenty, zeznania świadków, wiadomości, zdjęcia. Przy każdym warto zaznaczyć, co konkretnie ma potwierdzić, np.: „Wnoszę o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Jana Kowalskiego na okoliczność ustania wspólnego pożycia stron oraz sytuacji rodzinnej stron”.

Musisz też napisać, czy próbowaliście rozwiązać spór polubownie, np. przez mediację – jeśli nie, krótko wyjaśnij dlaczego (np. „Strony nie podejmowały próby mediacji z uwagi na zgodne stanowisko co do rozwiązania małżeństwa”). Pozew kończysz podpisem oraz listą załączników.

Ile egzemplarzy przygotować? Gdzie i jak złożyć pozew?

Najbezpieczniej przygotować trzy komplety pozwu z załącznikami: jeden dla sądu, jeden dla pozwanego i jeszcze jeden dla siebie – na tym ostatnim możesz uzyskać potwierdzenie złożenia w sądzie. W biurze podawczym sądu okręgowego przybiją Ci na Twojej wersji pieczątkę z datą i godziną złożenia pozwu.

Pozew możesz złożyć osobiście w biurze podawczym sądu (weź ze sobą swój egzemplarz i poproś o potwierdzenie pieczątką) albo wysłać pocztą – do koperty wrzucasz dwa egzemplarze pozwu wraz z dwoma egzemplarzami załączników. Wtedy zachowaj swoją, trzecią kopię pozwu i całości dokumentów.

Co dzieje się dalej? Jakie są opłaty?

Po złożeniu pozwu sąd najpierw sprawdza, czy spełnia on wymogi formalne. Wymogi formalne to nic innego jak sprawdzenie czy została dokonana opłata 600 zł oraz czy podpisałaś się na końcu pozwu. Jeśli czegoś brakuje, dostaniesz wezwanie do uzupełnienia tych braków formalnych w wyznaczonym terminie. Nie oznacza to, że sprawa jest przegrana ani że trzeba składać pozew od nowa – wystarczy uzupełnić braki wskazane przez sąd.

Jeśli pozew jest prawidłowy, jego odpis zostaje doręczony drugiemu małżonkowi, a sąd wyznacza dalszy tok postępowania, w tym termin rozprawy. W prostych, zgodnych sprawach postępowanie bywa krótkie i może zakończyć się już na jednej rozprawie. Jest to możliwe również wtedy, gdy macie wspólne małoletnie dzieci, zwłaszcza jeśli jesteście zgodni co do władzy rodzicielskiej, alimentów i kontaktów z dzieckiem. Jeśli jednak strony spierają się o winę, kwestie dotyczące dzieci lub inne istotne sprawy, rozpraw może być więcej, a postępowanie może potrwać dłużej.

Czy naprawdę możesz wziąć rozwód bez prawnika?

Tak! W polskim prawie nie ma obowiązku posiadania pełnomocnika. Samodzielne przygotowanie pozwu i pójście na sprawę ma sens, gdy:

oboje chcecie rozwodu,
nie ma sporu o winę,
nie ma małoletnich dzieci albo jesteście zgodni co do ich sytuacji i sprawa nie wymaga skomplikowanego postępowania dowodowego.

Jeśli natomiast w grę wchodzi poważny konflikt o dzieci, przemoc domowa, uzależnienia, spór o winę albo skomplikowane kwestie dowodowe – warto choć skonsultować przygotowany pozew z adwokatem lub radcą prawnym, zanim trafi do sądu.

Poniżej znajdziecie pliki pomocnicze do pobrania: wzór pozwu, check listę oraz wzór oświadczenia. W razie pytań służę pomocą!

Adwokatka, mediatorka Katarzyna Jagusińska-Woś